تربیت صحیح کودک
کارگاه تربیت کودک آینه ات را پاک کن

کودک ، تربیت و خود انگاره صحیح

تربیت صحیح نقش مهمی در خود انگاره مثبت کودک دارد. برخی از والدین با روش های نادرست، لطمه ی بزرگی به شخصیت و باور فرزندشان نسبت به خود و ارزش هایش می زند

تربیت صحیح نقش مهمی در خود انگاره مثبت کودک دارد. برخی از والدین با روش های نادرست، لطمه ی بزرگی به شخصیت و باور فرزندشان نسبت به خود و ارزش هایش می زنند.

شاید اگر می دانستیم کلماتی که در  زمان خشم و از روی نا آگاهی به کودک خود می گوییم چه تاثیری بر شخصیت او در کودکی و بزرگسالی می گذارد، حتما بیشتر مراقب رفتار و گفتارمان می بودیم.

در مقاله ی کودک و خود انگاره  به طور مفصل درباره ی اهمیت توجه به تربیت کودک صحبت کردیم. در این مقاله قصد داریم در باره ی روش های غلط تربیتی برخی از والدین صحبت کرده و ببینیم چه کارهایی را در تربیت کودک نباید انجام دهیم.

۱- نباید کودک را تحقیر کنیم

کودکی که هنگام اشتباه کردن و یا نا فرمانی، کلمات ناشایستی از قبیل :« چقدر نفهمی » ، « دست و پا چلفتی » ، « به هیچ دردی نمی خوری» ، « عرضه ی انجام هیچ کاری رو نداری» و جملاتی از این دست را می شنود به خود انگاره اش لطمه وارد شده و دست به کارهای عجیب می زند.

تربیت صحیح کودک

سال ها پیش یکی از دوستانم حکایتی را برایم تعریف کرد که بسیار به این بخش مرتبط است. او به نقل از مادری تعریف می کرد که ابتدای سال تحصیلی فرزندش پاک نو و نسبتاً گران قیمتش را گم می کند. وقتی مادر متوجه می شود به شدت کودک را دعوا کرده و به او می گوید « چقدر بی عرضه ای یک پاک نمی تونی نگه داری ؟ » کودک که خیلی از این موضوع ناراحت می شودبرای اثبات عرضه و حفظ شخصیتش فردای آنروز پاک کن همه ی بچه های کلاس را در ساعت تفریح برمی دارد و با خودش به خانه می آورد. وقتی مادر آنهمه پاک کن را می بیند و از او علت را جویا می شود او می گوید « من اگه بخوام عرضه دارم این همه پاک کن داشته باشم دیگه به من نگو بی عرضه».

این مادر نا خواسته به شخصیت و خود انگاره ی کودکش چنان لطمه ای می زند که تا سال ها قابل جبران نیست.

مراقب کلام خود باشیم.

۲- نباید کودک را تهدید کنیم 

 تهدید قالباً برای آینده می باشد و کودک در زمان حال زندگی می کند. وقتی ما کودکمان را تهدید می کنیم فقط باعث می شویم تا احساس گناه کرده و از ما ترسیده و متنفر شود. والدینی که مدام به کودک می گویند: « اگه دوباره این کار و بکنی حسابتو می رسم» و یا «صبر کن بابات بیاد حسابتو می زاره کف دستت!» نه تنها تاثیری در اصلاح رفتار کودک خود ایجاد نمی کنند بلکه با ایجاد خود انگاره ی منفی، کودک را بیشتر به انجام کار اشتباهش تشویق می کنند. 

بهترین کار این است که محدودیت ها و  رفتار ممنوعه را به او بگوییم. باید قبل از بروز رفتار نادرست عواقب آن کار را به او گوشزد کنیم. اگر کودک آن اشتباه یا کار نادرست را انجام داد بعد از دو بار تذکر و یاد آوری قول و قراری که داشتیم، بدون خشونت آن محرومیت را اعمال کنیم. در همان لحظه و همان زمان وقوع یا بروز آن رفتار. کودک اینگونه می آموزد که هر رفتار اشتباهی پیامد خود را دارد.

۳- هیچ گاه به کودک خود باج ندهیم 

والدینی که کودک خود را برای انجام وظایف اولیه اش با شرط خرید جایزه و دادن امکانات ویژه به یک فرد باجگیر تبدیل می کنند؛ شاید نمی دانند انسانی را تربیت می کنند که در آینده تا از کسی رشوه نگیرد وظایف اصلی اش را نیز به درستی انجام نمی دهد. ۴- از کودک قول نگیریمقول همانند تهدید مربوط به آینده می باشد.

تربیت صحیح کودک

کودکان اغلب برای فرار از سخنرانی های مادر و یا پدر درباره ی کار زشتی که انجام داده اند به درخواست آنها قول می دهند که دیگر آن کار را انجام ندهند. اما از آنجا که کودک در حال زندگی می کند به سرعت قول خود را فراموش کرده و مجدداً اشتباهش را تکرار می کند.

وقتی والدین قولش را به او یاد آور می شوند فقط این اتفاق می افتد که خودانگاره ی کودک نسبت به خودش آسیب می بیند. در این حالت یا کودک به شدت احساس گناه و بد بودن می کند که به خود انگاره اش لطمه می زند و یا نسبت به آن بی تفاوت شده و به جای تغییر رفتارش مدام از خود دفاع کرده و حرف های بیهوده می زند. 

 
۵- از کودک بیش از حد حمایت نکنیم 

یادمان باشد هیچگاه کاری را کودک می تواند انجام دهد برایش انجام ندهیم. پدر یا مادری که با تصور مهر زیاد، همه ی کارهای کودکشان را انجام می دهند به طور غیر مستقیم به او می گویند که توان انجام کاری را ندارد. کودکی که زیاد حمایت می شود اعتماد به نفسش را از دست داده و نه تنها در کودکی بلکه در بزرگسالی نیز به تنهایی قادر به انجام کاری نخواهد بود.

 ۶- زیاد سخن نگوییم

سخنرانی‌های طولانی، برای یک کودک به معنی زیر است: «تو نمی‌فهمی بهتره گوش کنی ببینی من چی می‌گم.» عکس‌العمل زیر به خوبی نشان می‌دهد که کودکان در مقابل بزرگ‌ترهایی که زیادی صحبت می‌کنند چه برداشتی دارند. روزی یک کودک پنج ساله از پدرش پرسید: «بابا، چرا هر وقت من یک سوال کوچولو می‌کنم تو یه جواب اونقدر طولانی می‌دی؟»

تربیت صحیح کودک

 ۷- هیچ‌گاه از کودک با لحن دستوری و فوری چیزی نخواهیم

فرض کنیم که یکی از همسران به دیگری بگوید: «عزیزم، کاری که داری می‌کنی رو ول کن و فوری برام یه چایی بیار!» من که در چنین شرایطی ترجیح می دهم لیوان چای را روی سرش بریزم تا محترمانه جلویش بگذارم. شما چطور؟ صادق باشید. هیچکس از دستور گرفتن خوشش نمی آید آنهم که فوری و فوتی باشد. 

فرزندتان نیز وقتی به او بگویید که فوری از کاری که به آن مشغول است دست بردارد و کاری را که شما می‌گویید انجام دهد، همین احساس را  نسبت به شما دارد.به فرزندانمان حداقل فرصت دهیم عکس‌العمل نشان دهند. مثلاً می‌توانید بگویید: « تا ده دقیقه دیگه غذا می‌خوریم. » حتی اجازه دهیم که قبل از اطاعت کردن از ما کمی غر بزنند: «یعنی باید همین الان بیام؟».  اگر قصد داریم افرادی آزاد و قادر به اداره خود تربیت کنیم باید اطاعت فوری را از دستورالعمل تعلیم و تربیت مان حذف کنیم.

۸- همه ی خواسته های کودک را قبول نکنیم

قبول تمام خواسته‌های کودک همان چیزی است که اکثر والدین «لوس کردن» می‌نامند. در واقع زمانی که پدر و مادری خیلی زود در مقابل خواسته‌های فرزندشان تسلیم می‌شوند، مثل این است که از نه گفتن به فرزندشان ترس دارند و نمی‌توانند آن محدودیت‌هایی را که برای او تعیین کرده‌اند رعایت کنند. چنین رفتاری به کودک این گونه القا می‌­کند که تمام قوانین قابل‌انعطاف هستند و با کمی پافشاری می‌توان آن‌ها را زیر پا گذاشت.

این تفکر ممکن است در خانواده برای کودک مشکل زیادی ایجاد نکند، اما زمانی که کودک وارد اجتماع می شود، از نه شنیدن بسیار ضربه می خورد. قبول کردن زیاده از حد خواسته‌های کودک معادل از بین بردن شانس او برای تبدیل شدن به انسان مستقل است که قادر به اداره خود می باشد. 

تربیت صحیح کودک

۹- اگر قانونی می گذاریم در هر شرایطی اجرا کنیم 

برخی از والدین رفتارشان هنگام  خوشحالی با زمان  عصبانیت بسیار متفاوت است. این گروه از والدین یک روز که حالشان بد است کاری را منع می کنند و روز بعد به کودک اجازه می دهند تا همان کار را انجام دهد.کودک برا ی داشتن خودانگاره ی مثبت نیاز به تربیت یک دست و قانونمند دارد. 

۱۰- بر اساس سن کودک برایش قانون وضع کنیم

اگر از کودکی دو ساله انتظار داشته باشید که مانند طفلی پنج ساله از شما اطاعت کند، تنها نتیجه‌اش ناراحت کردن او و برانگیختن نفرتش علیه شما خواهد بود. این انتظار شما به معنی خواستن انجام کاری است که او هنوز پختگی لازم برای انجامش را ندارد و اثری بسیار بدی بر رشد خودانگاره او خواهد داشت. 

با کمی دقت در رفتار خودمان و والدین دیگر می توانیم موارد زیادی از تربیت های غلط را کشف کنیم و با انجام ندادن آنها کودکی با خود انگاره مثبت تربیت کنیم.

مقالات بیشتر را در سایت دنبال کنید.

#مراقب_کودکی_کودکمان_باشیم    

فريبا اباذري

سلام فريبا اباذري هستم.حدود 20 سال است در حوزه ي مسايل مرتبط با زنان و كودكان پزوهش مي كنم و حاصل بخشي از تحقيقاتم در حوزه ي كودكان و نوجوانان را در قالب 70 برنامه ي تلويزيوني، توليد كردم كه از شبكه هاي يك و دو سيما، پخش گرديده است. اكنون با مطالبي در خصوص چگونگي داشتن يك ارتباط موثر با كودكان از طريق بازي و هنر، در قالب مقاله و ويديو هاي آموزشي، در خدمتتان هستم...